Geluid wordt uitgedrukt in decibel, afgekort als dB. Het geeft aan hoe hard een geluid is. Van een zacht gefluister tot een straaljager: ons oor kan een enorme variatie aan geluidssterkte waarnemen.
Het decibelsysteem werkt logaritmisch. Dat betekent dat bij elke stijging van 10 dB het geluid tien keer zo intens wordt. Een geluid van 30 dB is dus tien keer zo sterk als 20 dB. En 40 dB is zelfs honderd keer zo sterk als 20 dB.
Gehoorschade kan ontstaan door langdurige blootstelling aan geluidsniveaus van 80 dB of hoger. Het risico op gehoorschade wordt bepaald door een combinatie van hoe hard het geluid is en hoe lang je aan het geluidsniveau wordt blootgesteld. De gehoordrempel ligt bij 0 dB en de pijngrens begint bij 120-130 dB.
Hoe lang je veilig bent in situaties met hoge geluidsniveaus ligt aan de hoogte van het geluidsniveau. Maar dit verloop is logaritmisch, dat betekent dat het snel oploopt. De veilige tijdsduur wordt dan ook snel korter ook al is het het niveau maar een beetje hoger. In de regel geldt, dat voor elke toename van 3dB in volume, de veilige periode halveert.
De afbeelding hieronder laat goed zien hoeveel verschil er zit tussen alledaagse geluidsbronnen. Wat begint bij fluisteren op 20 dB(A), loopt al snel op naar waarden die het gehoor kunnen belasten. Vanaf 80 dB(A) kan langdurige blootstelling al gehoorschade veroorzaken. Het geluid van een grasmaaier of cirkelzaag lijkt misschien normaal in een werksituatie, maar op termijn is de belasting voor het oor aanzienlijk.
Zeker bij werkzaamheden in de buurt van machines of gereedschap is het belangrijk om bewust om te gaan met geluid. Een klein verschil in dB kan een groot effect hebben op de belasting voor het gehoor.
Op verschillende werkvloeren komen verschillende geluidsniveaus voor die de veiligheid en gezondheid van werknemers kunnen beïnvloeden. Hier is een overzicht van de geluidsniveaus op diverse werkvloeren en wanneer het noodzakelijk is om otoplastieken te gebruiken.
Kantoren en rustige werkplekken 30-50 dB
Typische geluidsniveaus in rustige kantoren en werkplekken.
Industriële omgevingen 70-85 dB
Geluidsniveaus in lichte industrieën zoals drukkerijen en voedselverwerkingsbedrijven.
Bouwplaatsen en zware industrie 85-100 dB
Geluidsniveaus op bouwplaatsen, scheepswerven en in zware industrieën.
Let op: Gehoorbescherming is verplicht bij 85 dB en hoger
Luchthavens en muziekconcerten 100-120 dB
Geluidsniveaus bij het opstijgen van vliegtuigen en tijdens muziekconcerten.
Speciale industriële processen 120-140 dB
Geluidsniveaus bij speciale industriële processen en het gebruik van zware machines.
In Nederland zijn werkgevers volgens de Arbowet verplicht om maatregelen te nemen die werknemers beschermen tegen schadelijk geluid op de werkplek. Denk aan het meten van geluidsniveaus, het aanbieden van gehoorbescherming en het beperken van blootstellingstijd. Ook in België gelden vergelijkbare verplichtingen. Volgens de Codex over het Welzijn op het Werk moeten werkgevers geluidsrisico’s beoordelen en passende maatregelen treffen zodra de blootstelling bepaalde drempelwaarden overschrijdt. Dit kan variëren van informatieverstrekking en medisch toezicht tot het verplicht beschikbaar stellen én dragen van gehoorbescherming.